Yaşamkent’te LGS kursu arayan bir öğrenci için fen sorularında yalnızca konu bilgisini hatırlamak yeterli olmayabilir. Deney düzeneğinde neyin değiştirildiğini, neyin ölçüldüğünü ve hangi koşulların sabit tutulduğunu ayırt etmek gerekir. Soruyu çözmeye başlamadan önce bu üç bilgiyi kısa notlarla belirlemek, seçeneklerdeki çıkarımları daha dikkatli değerlendirmeye yardımcı olabilir.
LGS fen sorularında değişkenleri ayırın
Bağımsız değişken, deneyde etkisi incelenmek üzere değiştirilen özelliktir. Bağımlı değişken, bu değişikliğe bağlı olarak gözlenen veya ölçülen sonuçtur. Kontrol edilen değişkenler ise karşılaştırmanın anlamlı olması için aynı tutulan koşullardır. Bu adları ezberlemenin yanında, verilen düzenekte hangi ayrıntının hangi görevde olduğunu gösterebilmek önemlidir.
Örneğin aynı miktarda suyun farklı başlangıç sıcaklıklarında soğumasının incelendiği bir düzenek düşünelim. Kapların aynı olması, ortamın ortak tutulması ve ölçüm aralığının eşit olması karşılaştırma açısından anlamlıdır. Ancak soruda bu koşulların hangilerinin gerçekten sağlandığına bakılmalıdır. Çizimin benzer görünmesi, belirtilmeyen bütün koşulların eşit olduğunu varsaymak için yeterli değildir.
Soruyu çözmeden önce kısa bir okuma sırası
- Deneyin araştırma sorusunu bir cümleyle yazın.
- İki düzenek arasında değişen özelliği işaretleyin.
- Ölçülen sonucu ve kullanılan birimi bulun.
- Aynı tutulan koşulları metinden kontrol edin.
- Seçeneğin deney verisiyle desteklenip desteklenmediğini inceleyin.
Bu sırayı her soruda uzun bir forma dönüştürmek gerekmez. Başlangıçta yazılı uygulayıp daha sonra birkaç kısa işaret kullanabilirsiniz. Amaç, metni tekrar tekrar okumak yerine hangi bilgiye ihtiyaç duyulduğunu görmektir. Soru kökü “ulaşılamaz” gibi olumsuz bir ifade içeriyorsa bunu ayrıca belirginleştirin.
Tablo ve grafikte önce eksenleri okuyun
Grafiğin yükselmesi tek başına yeterli bir yorum değildir. Yatay ve dikey eksenlerde ne gösterildiğini, birimleri ve ölçüm aralıklarını kontrol edin. İki tabloyu karşılaştırırken verilerin aynı koşullarda toplanıp toplanmadığına bakın. Tek bir gözlemden bütün durumlar için geçerli sonuç çıkaran seçeneklere özellikle dikkat edin.
Bir çizgideki artışın her aralıkta aynı olduğunu varsaymak yerine, verilen noktaları ayrı ayrı okuyun. Tablo yalnızca iki ölçüm içeriyorsa aradaki bütün değerleri kesin olarak biliyormuş gibi yorumlamayın. Sorunun sunduğu veri ile konu bilgisini birlikte kullanın; fakat veride olmayan yeni bir deney sonucu eklemeyin.
Yanlışları çalışmaya dönüştürün
Bir deney sorusu yanlış yapıldığında önce hatanın yerini belirleyin. Değişkenler mi karıştı, tablo mu yanlış okundu, yoksa seçenekteki kesin ifade mi gözden kaçtı? Ardından aynı konuya ait çok sayıda soruya geçmek yerine benzer okuma becerisini gerektiren birkaç farklı örnek çözün. Öğretmene götürmek için kendi notlarınızı ve ilk çözüm denemenizi saklayın.
LGS hazırlığında bir öğrencinin ilerlemesi, aynı sorunun çözümünü hatırlamasıyla sınırlı değerlendirilmemelidir. Farklı bir düzeneği açıklayabilmesi ve seçeneğin neden desteklenmediğini söyleyebilmesi daha kullanışlı bir kontrol olabilir. Fen çalışmalarını okulda yeni işlenen konularla birlikte planlamak da tekrarın zamanını belirlemeyi kolaylaştırır.
Yaşamkent’te hazırlık desteği
Dört Mevsim Akademi’nin Yaşamkent LGS hazırlık programını inceleyebilir, öğretmen destekli eksik tamamlama için Çizgi Altı Etüt hizmetini okuyabilirsiniz. Çayyolu ve Ümitköy’den ulaşım planlarken okul çıkış saati ile ders saatini birlikte değerlendirin.
Sık sorulan sorular
Deney sorularında önce metin mi şekil mi okunmalı? Önce araştırılan durumu ve soru kökünü belirlemek kullanışlıdır. Ardından metin ile şekli birlikte kontrol edin; yalnızca çizime bakarak belirtilmeyen koşulları varsaymayın.
Grafik soruları için ayrı bir konu tekrarı gerekir mi? Eksen, birim veya aralık okuma hatası varsa kısa bir beceri çalışması yapılabilir. Hata konunun temel kavramından kaynaklanıyorsa ilgili fen konusu da tekrar edilmelidir.
Resmî kaynak
Sınav duyuruları ve yayımlanan resmî eğitim materyalleri için MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünü takip edin. Buradaki çalışma örneği bir sınav sorusunun alıntısı değildir.
Bir yanıt yazın